

Maciej Boryna 30 lat w turystyce
Krzysztof Wachowiak, 10.09.2026

W 2026 roku nasz kolega dyrektor muzeum Maciej Boryna obchodzi 30. jubileusz działalności w turystyce. Z tej okazji pragnę przybliżyć, na ile pozwala mi moja wiedza oraz informacje uzyskane od jubilata, zakres jego działalności w minionych trzech dekadach.
M.Boryna jest głównym założycielem stowarzyszenia Towarzystwo Bory Dolnośląskie im. Klausa Haenscha z siedzibą w Szprotawie (2001), którego jednym z fundamentalnych celów statutowych jest promocja turystyki w regionie Borów Dolnośląskich. W latach 2001-2011 pełnił funkcję prezesa stowarzyszenia, do chwili obecnej pozostaje jego aktywnym działaczem w funkcji prezesa honorowego. Pod auspicjami stowarzyszenia kierował programem badawczym "Wydmy i wody okresowe Borów Dolnośląskich”, w którym miałem przyjemność uczestniczyć i poznawać przyrodnicze atrakcje borów objętych od lat terenem poligonu. Jubilat jest autor programu strategicznego “Gminy Turystyczne Borów Dolnośląskich”, promującego Bory Dolnośląskie jako obszar turystyczny. Zorganizował wyprawy badawcze “Do źródeł Czernej”(2002), “Do źródeł Bobru”(2003), “Do źródeł Kwisy”(2004). Zredagował turystyczne dokumenty strategiczne dla gmin Szprotawa, Małomice i Wymiarki, tj. programy rozwoju turystyki.
Od 2005 r. do chwili obecnej pełni funkcję społecznego dyrektora Muzeum Ziemi Szprotawskiej im. Felixa Matuszkiewicza, którego jeden z działów zajmuje się promocją i obsługą ruchu turystycznego. Autor programów badawczych “Wały Śląskie”, “Bitwa w Lesie Dziadoszyców 1015”.
Od 2019 do chwili obecnej na kierowniczym stanowisku w Urzędzie Miejskim w Szprotawie, odpowiedzialny m.in. za sprawy turystyki i współpracę międzynarodową, samodzielnie zorganizował i prowadzi Biuro Turystyki i Edukacji Regionalnej wraz certyfikowanym Punktem Informacji Turystycznej. Pomysłodawca i opiekun Szprotawskiej Odznaki Turystycznej. Przewodniczący gminnych zespołów ds. rozwoju turystyki i turystyki rowerowej. Pomysłodawca i organizator obiektów infrastruktury turystycznej. Instruktor i prelegent edukacji regionalnej.
Inicjator i projektant obszarów chronionych i pomników przyrody:
-
Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy “Park Słowiański” w Szprotawie
-
Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy “Potok Sucha” w gminie Szprotawa
-
Pomniki przyrody: Dąb Vim Sampers, Dąb Schubego, Dąb Goepperta, Głaz narzutowy Flins, Głaz narzutowy Dzik.
Pomysłodawca, projektant, wykonawca i autor opracowania “Obszaru Turystycznego Borowina” - który zdobył nagrodę “Wyróżnienie specjalne” w 14. edycji ogólnopolskiego konkursu „Róża Regionów 2025”.
W zakresie szlaków turystycznych jako pomysłodawca, projektant, wykonawca oznakowania i autor opracowań:
-
Szlak rowerowy im. Heinricha Goepperta w Szprotawie
-
“Szlak solny” w powiecie żagańskim
-
“Szklany szlak” w gminie Wymiarki
-
“Korona Wymiarek” (pięć krajoznawczych szlaków w gminie Wymiarki, 120 km)
-
Ścieżka dydaktyczna “Park Huta” w Szprotawie
-
Ścieżka przyrodniczo-leśna “Potok Sucha” w gminie Szprotawa
-
Pieszo-rowerowy szlak “Pętla Wiewióra” w gminie Szprotawa
-
Ścieżka archeologiczna “Starożytni Bobrzanie” w Szprotawie
-
Szlak historyczny “Szprotawskie epizody wojen napoleońskich”
-
Szprotawski Park Kamiennych Drogowskazów
-
Uczestnik starań o ścieżkę rowerową DK-12 (obwodnica Szprotawki)
-
Uczestnik starań o ścieżkę rowerową Velo Sprotavia.
Publikuje od 1996 roku, autor kilkudziesięciu publikacji oraz setek artykułów popularno-naukowych i turystycznych poświęconych regionowi Borów Dolnośląskich i południowej części Ziemi Lubuskiej. Członek zespołów redakcyjnych przewodników i map turystycznych. Stały współpracownik Gazety Turysta Dolnośląski. Redaktor naczelny Gazety Bory Dolnośląskie, pomysłodawca i redaktor serwisu Sprotavia Touristica.
Laureat konkursu Gazety Lubuskiej na regionalną encyklopedię “Regiopedia” (2009).
Mentor i wychowawca przewodników turystycznych i szlakarzy, uczestnik projektów edukacyjnych związanych z turystyką, w tym transgranicznych polsko-niemieckich.
Tytuły ważniejszych publikacji regionalistycznych: Sensacje Ziemi Szprotawskiej, Tajemnice Szprotawy i okolic, Małomice na rubieży Borów Dolnośląskich, Powiat Żagański - Książęca Kraina, Szprotawa i okolice - Na tropach historii i przyrody (wspólnie z prof. Hieronimem Szczegółą), Encyklopedia Ziemi Szprotawskiej i Żagańskiej, Wały Śląskie - Tajemnice dawnych granic, Dawne życie mieszkańców Borów Dolnośląskich, Dawne dzieje Leszna Górnego w Borach Dolnośląskich, Wiechlice na rubieży Borów Dolnośląskich, Z Kresów na Kresy, Wędrówki po Puszczy Wiechlickiej, Przykłady budownictwa obronnego ziemi szprotawskiej, Co kryją Stawy Bobrowickie w Borach Dolnośląskich, Gościeszowice i Międzylesie w gminie Niegosławice – Historie nieznane, Drogi i trasy rowerowe w Gminie Szprotawa - Analiza potrzeb i możliwości, Założenia do koncepcji zagospodarowania Parku Goepperta w Szprotawie, Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy Potok Sucha w gminie Szprotawa. Przewodnik turystyczny (wyd. 1 i 2), Szprotawskie epizody wojen napoleońskich i inne.
Społeczny Opiekun Zabytków i współpracownik państwowych służb konserwatorskich. Przyczynił się do odkrycia, ochrony i turystycznego wykorzystania zabytków, zasłużony dla ochrony Wałów Śląskich, odznaczony srebrną odznaką za społeczną opiekę nad zabytkami przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2008). Odznaczony medalem “Zasłużony dla Gminy Szprotawa” oraz “Zasłużony dla Powiatu Żagańskiego”. Radny gminny i powiatowy od 2006 r. do obecnie, zabiegający o interesy turystyki, ochrony zabytków i przyrody. Zaangażowany w przywrócenie pasażerskich połączeń kolejowych (rewitalizacja linii kolejowej nr 14).
Swoim pionierskim dorobkiem zawodowym, społecznym, pisarskim, popularyzatorskim przyczynił się do odkrycia, poznania, wyeksponowania i turystycznego wykorzystania bardzo wielu obszarów i obiektów turystycznych w regionie Borów Dolnośląskich, obejmujących obszar północnej części województwa dolnośląskiego i południa województwa lubuskiego.
Serdecznie gratuluję drogiemu koledze Maciejowi jubileuszu
w imieniu własnym i braci Borów Dolnośląskich!
Krzysztof Wachowiak
Prezes Towarzystwa Bory Dolnośląskie
im. dr Klausa Haenscha
