To dobrze zachowany, mało znany obiekt związany ze słowiańskim osadnictwem sprzed grubo ponad 1000 lat. Położony jest w zapleczu niewielkiej wsi Rudziny w gminie Niegosławice, w sąsiedztwie wielkich bagien rzeki Szprotawy. Tych samych bagien, w których wedle przypuszczeń Matuszkiewicza piechota i łucznicy Chrobrego pobili rycerzy niemieckich w Bitwie w Kraju Dziadoszan 1 września 1015 roku.

 

Link do lokalizacji Grodziska Rudziny

​

Grodzisko Rudziny usypano na planie zbliżonym do koła o średnicy około 80 metrów. Otaczała je szeroka na około 10 metrów fosa, obecnie osuszona i zniwelowana. Obiekt w najwyższym punkcie jest wysoki na około 3 metry, ze stokiem wyeksponowanym do słońca, tj. łagodnie opadającym z północny na południe.

 

Jak wynika z danych zawartych w „Studium uwarunkowań…” oficjalnie to grodzisko z wczesnego średniowiecza, którego powstanie datuje się na VIII-IX wiek. Moglibyśmy je wiązać z plemieniem Dziadoszan, zwanych też Dziadoszycami. Dzięki zapiskowi z 1000 roku na okoliczność spotkania Bolesława Chrobrego z cesarzem Ottonem III w przyszprotawskiej Iławie wiemy, że była to Kraina Dziadoszan.

 

Grodzisko w Rudzinach mimo wieków zachowało swój kształt. To jedyny tego typu tak utrwalony obiekt w powiecie żagańskim.

 

W okresie funkcjonowania otaczała je palisada. Niewykluczone, że posadowiona na wale ziemnym. Do grodziska prowadził drewniany most, w razie zagrożenia rozbierany. Osadę obronną mogło zamieszkiwać około 50 osób. To oni dali początek Rudzinom.

 

Zwróćmy uwagę, że w ogóle Rudziny wraz z otaczającym terenem do niedawna stanowiły wyspę pośród olbrzymiego rozlewiska rzeki Szprotawy. Jeszcze w XIX wieku komunikacja w kierunku Przemkowa odbywała się przy użyciu łodzi wiosłowych!

 

To może być to miejsce, w którym w 1015 roku utknęła wycofująca się z ziem polskich armia cesarza niemieckiego Henryka II. Kronikarz cesarski podaje, że na ciasnym pustkowiu pośród bagien napotkano jedynie pszczelarza, którego Niemcy zabili.

Stare plemienne grodzisko mogło być już wtedy zniszczone w wyniku podbojów Mieszka I.

 

Bądź co bądź jest to jedna z najstarszych, jeśli nie najstarsza wzmianka o sztuce pszczelarskiej w regionie. Na wyspie rosną okazałe dęby. W Rudzinach zobaczymy także ruiny dworu obronnego.

 

Tekst i zdjęcia:

Maciej Boryna 2022

Muzeum Ziemi Szprotawskiej

 

Literatura:

Steller-Matuszkiewicz, Unsere Sagan-Sprottauer Heimat, 1956

Boryna, Tajemnice militarne Szprotawy, Szprotawa 2006

Boryna, Dawne życie mieszkańców Borów Dolnośląskich, Szprotawa 2013

Uchwała Nr XXIX/149/2009 Rady Gminy Niegosławice z 26.10.2009 ws. zmiany Studium...